Voor wie?
Deze tweejarige opleiding is voor leerkrachten met ervaring in het onderwijs aan kleuters, die voor hun school de taak van intern begeleider / remedial teacher in de kleuterbouw willen gaan vervullen.


Waar en wanneer?
In Utrecht, per jaar op 17
zaterdagen
van 10.00 tot 16.00 uur.
Start: september 2017.


Deelnamekosten
per cursusjaar € 2195,-
cursusmateriaal € 80,-.
U betaalt per cursusjaar.


Op locatie
Opleidingen en cursussen (of delen daarvan) kunnen ook op locatie worden uitgevoerd.
De kosten bedragen dan
€ 750,- per dagdeel.


Meer informatie?
Wij beantwoorden uw vragen graag.
Bel ons op

023 - 760 03 13.
Direct contact met opleidingscoördinator
mw. Joke Kamstra :

06 - 205 50 967

 

 

Deze succesvolle opleiding bestaat al meer dan 20 jaar.

 

Over onderwijs aan kleuters bestaan meerdere visies en het onderwijs aan kleuters verloopt navenant pluriform. Over één ding is iedereen het eens: een professionele ondersteuning in de kleuterfase kan bepalend zijn voor de latere ontwikkelingskansen van de kinderen. De behoefte om goed kleuteronderwijs te realiseren, wordt dan ook sterk gevoed door de behoefte om de ‘ex-kleuters’ voor problemen te behoeden.
Zij lopen soms tegen moeilijkheden aan, waarvan we inmiddels weten dat die voorkomen kunnen worden door vroegtijdig signaleren en een adequate begeleiding in Groep 1 en 2.

 

Terwijl scholen hun kleuters stimuleren hun ontwikkeling op natuurlijke wijze te doorlopen, streven zij tegelijkertijd naar een zorg die - naadloos aansluitend op deze ontwikkelingsfase - op alerte wijze (potentiële) problemen van kleuters onderkent, opheft en vooral voorkomt. Dit vertaalt zich steeds meer naar de vraag om een eigen, op kleuters én hun leerkrachten toegespitste interne begeleiding en remedial teaching.

 

De Opleiding tot Intern Begeleider / Remedial Teacher van de Kleuterbouw bereidt u voor op een professionele invulling van deze taken, levert u daarvoor zowel de bouwstenen als het gereedschap.

 

Programma

De opleiding wordt uitgevoerd in twee cursusjaren, per jaar op 17 dagen.
De onderscheiden taakvelden - interne begeleiding, remedial teaching en coaching - worden gedurende de opleiding geïntegreerd aangeboden volgens onderstaand programma.

 
 PROGRAMMA
 Module 1:  Introductie, onderwijsvisies, inspectierapport
 Module 2:  Planmatig handelen

 Module 3:

 Handelingsplanning
 Module 4:  Handelingsgerichte diagnostiek
 Module 5:  De kwaliteit van de onderwijsleersituatie in de groep
 Module 6:  Remedial teaching: Motoriek
 Module 7:  Remedial teaching: Taalverwerving
 Module 8:  Remedial teaching: Spel en spelkwaliteit
 Module 9:  Het coachen van uw collega’s
   
 TWEEDE JAAR
 Module 10:
 Modellen van leerstoornissen
 Module 11:  Het zorgsysteem en de taken van de intern begeleider
 Module 12:  Observeren in onderwijsleersituaties
 Module 13:  Remedial teaching: Rekenen en wiskunde
 Module 14:  Remedial teaching: Sociale vaardigheden
 Module 15:  Remedial teaching: Werkhouding
 Module 16:  De overgang naar Groep 3
 Module 17:  Het coachen van uw collega’s
 Module 18:  Integratie.


Centraal thema

Als intern begeleider / remedial teacher van de kleuterbouw schept u voor de leerkrachten de voorwaarden om maximaal te kunnen inspelen op de zeer grote verschillen tussen hun leerlingen.
Daarnaast ondersteunt u hen concreet bij het inschatten van individuele problematieken van kleuters, bij het nemen van beslissingen voor de begeleiding en bij het uitvoeren van die begeleiding binnen de groep.
Daarvoor is nodig dat u inzicht heeft in het ontwikkelingsprofiel van kleuters, in hun sociaal-emotionele ontwikkeling, in de wijze waarop een kleuter ‘leert’ en in mogelijkheden voor klassenmanagement die passen bij de visie van uw school op het onderwijs aan jonge kinderen.
Maar ook dat u opereert vanuit een gestructureerd zorgsysteem, zodat mogelijke achterstanden vroegtijdig opvallen en gedefinieerd kunnen worden.
Uw werk bestaat uit organiseren, interactie en daadwerkelijke ondersteuning in de groep. U bent voor uw collega’s vraagbaak, ondersteuner en coach. Tevens zult u uw directie adviseren. Dat vraagt om bezinning op - en positionering van - uw rol, om inzicht in managementpatronen en goede communicatieve vaardigheden.

 

Uw rol als Intern Begeleider

Als intern begeleider coördineert u de zorg aan kleuters, coacht u de leerkrachten bij de hulpverlening, optimaliseert u het zorgsysteem en stemt u het zorgsysteem van de kleuterbouw af op het zorgsysteem van de school. Aan het begin van de opleiding maakt u kennis met een groot aantal basisbegrippen en vaardigheden die uw gereedschap vormen als intern begeleider / remedial teacher.

 

We gaan in op het Planmatig handelen, de Handelingsplanning en de Handelingsgerichte diagnostiek.
De specifieke invalshoeken hiervan voor de kleuterbouw worden uitgebreid besproken.

 

Een belangrijk referentiekader gedurende de opleiding betreft de visies op het onderwijs aan kleuters.
Vanuit de functieontwikkeling, het ervaringsgericht onderwijs, de basisontwikkeling en het spel als basis voor het handelen, wordt steeds duidelijk welke consequenties deze benaderingen hebben voor het signaleren, het diagnosticeren en de keuze voor hulp.
In uw rol van remedial teacher benut u die kennis om diagnose en hulp consistenter in te kunnen zetten, uw handelingsrepertoire zo goed mogelijk af te stemmen op de onderwijsleersituatie in de groep en op school.

 

Uitgebreid gaan we ook in op de kwalitatieve en kwantitatieve analyse van de activiteiten in de groep.

 

Hoe vaak is er interactie tussen leerkracht en kleuter en tussen kleuters onderling? Van welke kwaliteit is die interactie? Hoe een leerkracht inspeelt op de grote verschillen in de kleutergroep, bepaalt de kwaliteit van de interactie tussen kind, leerkracht en materiaal.
Het gaat daarbij vooral om het goed inschatten van individuele begeleidingsbehoeften van de kinderen en het vermogen van de leerkracht om daar direct iets mee te doen.

 

Observeren is een vaardigheid die u goed moet beheersen: om nu juist dát te zien wat voor een optimale begeleiding en ondersteuning van uw collega’s nodig is, ook om de zorgkleuter precies in beeld te krijgen.
De belangrijkste aspecten en vormen van observeren worden besproken en geoefend.

 

Als intern begeleider bent u de spil van alle activiteiten - en voor alle mensen - die gericht zijn op de zorg voor kleuters in uw school. En dat zijn er vele. In het kleuterzorgsysteem grijpen al die radertjes in elkaar, krijgen ieders inspanningen een plaats.

 

Daarom is het zo essentieel dat u een zorgsysteem ‘op maat’ weet op te zetten. Maar ook het onderhoud daarvan, het evalueren en het optimaliseren, is van groot belang. U gaat daadwerkelijk op verkenningstocht, in uw eigen school, teneinde inzicht te verkrijgen in de veelheid aan taken en deze helder van elkaar te onderscheiden. We gaan daarbij uit van een compleet takenoverzicht, waar u zelf uw eigen specifieke invulling aan geeft. Specifiek, want al doende komt tevens in beeld welke uw eigen vaardigheden en kwaliteiten zijn, wat u nog (beter) wilt leren doen en op welke kwaliteiten u kunt rekenen - of nog niet - bij collega’s en externe medewerkers.
Dit levert u uitermate nuttige gegevens bij het vormgeven aan uw zorgsysteem.
Dit zorgsysteem maakt deel uit van het algehele zorgsysteem in uw school: het “eigen” groepsplan dat aansluit bij de uitgangspunten van de kleuterbouw, het leerlingvolgsysteem, dossiervorming, toetsen en verslagen van besprekingen moeten immers ook longitudinaal gebruikt en benut kunnen worden. Maar ook de specifieke benadering van het opbrengstgericht werken in de kleuterbouw is een belangrijk aspect in het zorgsysteem. Vooral de link naar Groep 3 en naar Groep 4 is van belang. U leert hoe u uw zorgsysteem zodanig opzet dat het recht doet aan de specifieke kenmerken van de werkwijzen en de zorg in de kleuterbouw, tevens optimaal aansluit op het zorgsysteem in midden- en bovenbouw.
U krijgt de instrumenten om het voor sommige kleuters zo moeilijke proces van ‘de overgang naar Groep 3’ op een verantwoorde wijze te begeleiden.

 

Uw rol als Remedial Teacher

Als remedial teacher signaleert en diagnosticeert u problemen bij kleuters met (potentiële) ontwikkelings-, leer- en/of gedragsproblemen. U stelt hulpprogramma’s op, voert deze uit, adviseert tevens de leerkrachten inzake de begeleiding van de kleuters. Een belangrijke taak is het adviseren van uw collega’s op didactisch en pedagogisch gebied, teneinde ontwikkelings-, leer- en/of gedragsproblemen te voorkomen.

 

Signaleren betreft mogelijke ontwikkelingsachterstanden, vooral ook het in kaart krijgen van het individuele ontwikkelingspotentieel. Voor het vaststellen van aard en omvang van ontwikkelingsproblemen belichten we verschillende diagnostische modellen. U leert hoe u het ontwikkelingsschema van de kleuter aan mogelijke achterstanden en -stoornissen relateert. De meest gangbare onderzoeksinstrumenten worden behandeld, evenals de inbreng - en wanneer - van externe deskundigen als de logopedist, de fysiotherapeut, de speltherapeut, VTO-teams en de OBD.

 

Leraren benaderen hun kleuters gewoonlijk op individueel niveau, aansluitend bij hun eigen ontwikkelingsschema. Werkend vanuit de 1-zorgroute wordt dit principe regelmatig losgelaten. In plaats van het divergent denken wordt steeds vaker convergent gewerkt. Het individuele karakter van de begeleiding zit hem dan vooral in het bepalen van de individuele begeleidingsbehoeften. U moet (mede) kunnen vaststellen of de begeleiding vooral ontwikkelend, begeleidend of sturend dient te zijn, vanuit het inzicht in dit kind of dit groepje kleuters. Voor de meeste kleuters is dit voldoende om van het aanbod op school te kunnen profiteren. Sommigen hebben vooral behoefte aan extra leertijd. Als echter specifieke hulp noodzakelijk is, loopt de leraar al gauw tegen grenzen aan. Extra hulp vraagt om extra aandacht en dus om extra ‘tijd’.
Bij het brede scala aan opties voor de begeleiding is het tevens uw taak om - al coachend en ondersteunend - de logistiek van de gekozen hulpverlening te bewaken.

 

In onderstaande ontwikkelingsgebieden bekwaamt u zich tot remedial teacher.

 

Motoriek:

De ontwikkeling van de grote en kleine motoriek • Mijlpalen in de ontwikkeling en het vaststellen van het ontwikkelingsniveau • Observeren van de motoriek • Diagnose-instrumenten • Externe hulp?

 

Taalverwerving:

Het verloop van de taalverwerving en stagnaties daarin • Mijlpalen in de ontwikkeling en het vaststellen van het ontwikkelingsniveau • Signalerings- en diagnose-instrumenten • Hulpstrategieën en methodieken • Het leesprotocol voor de groepen 1 en 2 • De leesvoorwaarden (foneembewustzijn, taalbegrip, letterkennis) • Begrijpend luisteren.

 

Spel en spelkwaliteit:

De ontwikkeling van het spel • Mijlpalen in de ontwikkeling en het vaststellen van het ontwikkelingsniveau • Observeren van spel in zinvolle spelsituaties • Bepalen van de spelkwaliteit en -kwantiteit • Het opstellen van een spelplan.

 

Rekenen en wiskunde:

De ontwikkeling van het wiskundig inzicht • Mijlpalen in de ontwikkeling en het vaststellen van het ontwikkelingsniveau • Observeren van het gedrag van de leerkracht • De tussendoelen van rekenactiviteiten in de kleutergroep • Instrumenten om ontwikkelingen in het rekenen vast te stellen • Opstellen van een plan om de rekenactiviteiten van een kleuter te verbeteren • Helpen van de leerkracht om beter in te spelen op de mogelijkheden.

 

Sociale vaardigheden:

Ontwikkeling van de sociale vaardigheden • Ontwikkeling van de emotionele competenties • ‘Lastige’ kleuters • Mijlpalen in de ontwikkeling en het vaststellen van het ontwikkelingsniveau • Observeren van het sociale gedrag • Praten met kleuters • Opstellen van een begeleidingsplan.

 

Werkhouding:

De ontwikkeling van de werkhouding • Het 5 fasenmodel • Betrokkenheid: signalen en kenmerken • De tijdsteekproef • Componenten die een goede werkhouding bevorderen • Opstellen van een plan om de werkhouding te verbeteren.

 

Uw rol als Coach

Als intern begeleider en remedial teacher bent u voortdurend in gesprek; met uw collega’s, uw directie, met externe deskundigen en met ouders. De mate waarin u in uw taken slaagt, is sterk afhankelijk van de wijze waarop u met alle betrokkenen weet te communiceren. Vooral het coachen van uw collega’s is in uw werk van belang. Gespreid doorheen beide cursusjaren staan dan ook vaardigheidstrainingen op het program. Het creëren van draagvlak is steeds opnieuw een sleutelwoord.

 

Kernaspecten:

Gesprekstechnieken • Gespreksvormen • Gesprekken met kinderen (luisteren naar kinderen) • Collegiale consultatie • Klassenbezoeken • Omgaan met weerstanden • Geven van feedback • Vergadertechnieken • Voeren van overleg • Incidentmethode • Oplossingsgericht bespreken.

 

Werkvormen

Voorafgaand aan elke bijeenkomst verwerkt u informatie uit de cursusmap. Tijdens de bijeenkomsten staat interactief leren centraal. Theoretische inleidingen blijven daar doelmatig maar beknopt, het opdoen van kennis en vaardigheden gaat gepaard aan reflectie en intervisie, oefen- en trainingsmomenten. Er worden vele instrumenten aangereikt die u gedurende de opleiding in uw eigen situatie leert gebruiken. Na elke bijeenkomst gaat u daartoe met praktijkopdrachten aan de slag. Uw bevindingen neemt u naar de volgende bijeenkomst mee.

 

Toetsing en certificering

Per module wordt beoordeeld of u aan de eisen van dat onderdeel heeft voldaan. De docenten geven u duidelijke richtlijnen met betrekking tot de praktijkopdrachten die daartoe relevant zijn. Daarin zijn in ruime mate zelfreflectie en het exploreren van uw eigen praktijksituaties en -mogelijkheden betrokken.
We maken gebruik van vakliteratuur. Die hoeft u niet aan te schaffen, wel ter beschikking te hebben tijdens de betreffende modulen.
Na afloopt ontvangt u het diploma Intern Begeleider / Remedial Teacher van de Kleuterbouw, hetgeen de onderdelen vermeldt waarop u bent getoetst.

 

Studiebelasting

Per opleidingsjaar 240 uur, waarvan 93 contacturen.